De Europese Society for Clinical Nutrition and Metabolism (ESPEN) definieert malnutrie (met ondervoeding als synoniem) als volgt:

“A state resulting from lack of intake or uptake of nutrition that leads to altered body composition (decreased fat free mass) and body cell mass leading to diminished physical and mental function and impaired clinical outcome from disease” “ Malnutrition can result from starvation, disease or advanced ageing (e.g.>80 years), alone or in combination” (Cederhom et al., 2016).

Bij ondervoeding is er dus sprake van een verminderde inname of opname van nutriënten wat leidt tot een veranderde lichaamssamenstelling (afname vetvrije massa) en lichaamscelmassa met als gevolg een verminderd fysisch en mentaal functioneren en minder goede klinische resultaten bij ziekte.

Sinds 2016 heeft een internationale groep van artsen, diëtisten en voedingswetenschappers vanuit  the European Society for Clinical Nutrition and Metabolism (ESPEN), the American Society for Parenteral and Enteral Nutrition (ASPEN), the Latin American Federation for Parenteral and Enteral Nutrition (FELANPE) en the Parenteral and Enteral Nutrition Society of Asia (PENSA) gewerkt aan de nieuwe consensus voor de diagnose van ondervoeding.

In 2018 zijn deze wereldwijde consensuscriteria gepubliceerd voor het stellen van de diagnose ondervoeding bij volwassenen en dus ook ouderen. De diagnose ondervoeding wordt gesteld in 2 stappen.

In stap 1 wordt gescreend op ondervoeding via een gevalideerd instrument (bijvoorbeeld SNAQ, MUST, SNAQ65+, MNA). Wanneer de uitkomst van de screening aangeeft dat iemand een verhoogd risico op ondervoeding heeft, wordt doorgegaan naar stap 2.

In stap 2 wordt vastgesteld of sprake is van ondervoeding aan de hand van kenmerkende (fenotypische) criteria en oorzakelijke (etiologische) criteria (tabel 1 en 2). De diagnose ondervoeding wordt gesteld als sprake is van ten minste één kenmerkend criterium EN ten minste één oorzakelijk criterium. Vervolgens wordt bepaald of iemand matig of ernstig ondervoed is (tabel 3).

Bronnen:

Cederholm T, Barazzoni R, Austin P, Ballmer P, Biolo G, Compher C, Correia I, Bischoff S, Higashiguchi T, Holst M, Jensen G, Malone A, Muscaritoli M, Nyulasi I, Pirlich M, Rothenberg E, Schindler K, Schneider S, de van der Schueren M,Sieber C, Valentini L SP. (2016) Definitions and terminology of clinical nutrition: an ESPEN Consensus Statement. Clinical Nutrition.

Cederholm T. et al. (2018)  GLIM criteria fort he diagnosis of malnutrition – A consensus report from the global clinical nutrition community. Clinical Nutrition xxx, 1e9.

Stuurgroep ondervoeding: https://www.stuurgroepondervoeding.nl/toolkits/wat-is-ondervoeding, geraadpleegd op 30 januari 2018

Auteur: Jill Verzeelen 2019
Meer info? jill.verzelen@gmail.com

Was this answer helpful ? Yes / No